urdesic

Paroh koji je želio da bude čamčar

Lušticu zbog velikog broja hramova nazivaju i malom Svetom Gorom, o čemu je lustički paroh, jerej Nikola Urdešić, gostujući u današnjem Radio suncobranu rekao: „Svoj dio Luštice Tivćani nazivaju Krtolima, a Novljani Lušticom. Hoćemo li da kažemo po bokeški da je to jedna cjelina geografski, ili da djelimo, ja ne znam, ali ne bih da dijelim.

Uglavnom, u novskom dijelu poluostrva ima 20 hramova, od kojih 18 pravoslavnih i 2 katolička, kao i jedan manastir, a u tivatskom dijelu 4 pravoslavna i 2 katolička. Zato mislim da ljudi sa punim pravom nazivaju taj dio bokokotorskog zaliva malom Svetom Gorom.
Ali, ono što se još može nazvati luštičkim blagom su masline. One nisu same nastale, tu je veliki trud uložen, mnogo generacija je proteklo uzgajajući ih, a isto toliko se zahvaljujući njima podiglo. Nekada je svaka kuća na Lustici imala svoj mlin.Luštica je i puna ljekovitog bilja –pelin, kantarion, smilj, majčina dušica. Za sominu sam skoro čuo da njenu grancicu stavljaju u rakiju i da je jako ljekovita kad ostoji neko vrijeme, kao i priču da raste samo na Durmitoru na 2000 metara nadmorske visine, a nje na Lustici ima da ne znamo sta ćemo s njom. Čovjek, tako, nekad i ne zna sta sve može da iskoristi, a nalazi mu se tu, na dohvat ruke!“

Najstariji hram na poluostrvu nosi ime Svetog Nikole, a 2017. godine proslaviće čak devetsto godina postojanja.
„To je bokeški kec u rukavu“, priča pop Nikola. U Paštrovićima se proslavljalo 600 godina manastira, u Novom je bilo 300 godina saborne crkve, a mi imamo 900 godina sabornog hrama i ljepo je znati da jedan hram postoji i opstaje toliko dugo. Zato bih njega prvo i spomenuo jer je saborni i jer je u centralnom dijelu Lustice. Ali, ono sto je zanimljivo nekome ko dolazi da vidi poluostrvo, to je prelijepi pogled i vidikovac sa gumna, koje je sagradjeno na brdascetu povise crkve Svetih apostola Petra i Pavla, to je selo Brguli, kada se dolazi na Lusticu od krtoljske strane, to je drugo selo i jasno se vidi, ima putokaz, koji dovodi do hrama. Mislim da je to najljepsi pogled sa tog dijela poluostrva.“riznica
Selo Klinci ima 5 hramova, otprilike koliko ima i porodica. Jedna od njih je crkva Svetog Trifuna, koja ima prelijepi pogled sa druge strane Lustice, na Topaljski zaliv.Ono sto je zanimljivo je i crkva, koja je napravljena za jednu noc, sto predstavlja jos jednu u nizu dosjetki Lusticana, u ovom slucaju da doskoce austrougarskom vladaocu, koji je zabranjivao da se sagradi hram posvecen Sv. Savi.Oni su, postujuci austrougarske zakone, po kojima se ono sto se sagradi za jedan dan i stavi pod krov, nece srusiti, sagradili hram, koji je skromnih domenzija, dug je i sirok 4 metra, a kad se odbije debljina zidova, jos je manji. Ali, to je dovoljno da covjek osjeti hriscanstvo, osjeti vjeru. Koliko god da je mali, on je velik, jer ga je sagradila ljubav, zajednistvo. Tu je i crkva posvecena Lazarevom vaskrsenju iz 1605, koju su sagradili doseljenici iz Grcke. On je zanimljiv i po tome sto se na dnu njegovog krsta sa zvonika nalaze prikovani polumjesec i zvijezda i krst malteskih vitezova. Ovdje se vidi jos jedno lukavstvo Lusticana, koji su sprijecili da Turci odnesu zvono i istope ga za topovsku djulad! Doduse, to je i starozavjetni znak, ali mislim da je tacnija ova varijanta, jer to je bio jedini hram na Lustici sa koga nije skinuto zvono.“
Ktitori ove crkve upravo su i preci naseg gosta, koji su ovdje stigli u 16. vijeku sa Peloponeza, iz Patrasa. Tri brata iz porodice Vuduris su krenula za Jadran da prodaju so, ribu, vjerovatno i maslinovo ulje. Dozivjeli su brodolom o hridi kod zanjickog manastira i tako su ostali na Lustici.lustica
Nikola Urdesic u svojoj porodici je vec jedanaesto svesteno lice, a kad je krenuo ka tom zanimanju mislio je da je jako lako i lijepo, ne znajuci koliku odgovornost nosi.
„Svi znaju da svestenik ne smije ovo, ili ono, a ne znaju da ni oni sami to ne bi smjeli…
Ja sam od djecackih dana zelio da budem camcar, da se bavim tim zanatom, koji nazalost umire, a zapravo je umjetnost i pruza nevjerovatne kreacije covjeku, kao i da upoznajuci drvo spozna sve tajne fizike. Zao mi je sto u Boki ne postoji vise nijedna ustanova u kojoj moze da se nauci nesto o camcarstvu.“
Nikola Urdesic ipak je uz bavljenje svestenickim pozivom uspio i da izgradi nekoliko barki, a kaze da ce to ciniti i dalje, sto ga cini srecnim.