VEČERAS VIJEČITI DERBI

Viječiti derbi, poznat i kao Beogradski derbi, je utakmica između velikih gradskih rivalaPartizana i Crvene Zvezde,dva najveća i najpopularnija sportska društvana prostoru bivše SFRJ.

Ove dve ekipe su daleko najpopularnije u zemlji, sa 49.2% stanovništa koji navijaju za Crvenu zvezdu i 31.2% navijača Partizana, po najnovijim istraživanjima. Ova dva kluba su takođe najpopularnija i u Crnoj Gori .

Ove utakmice su uvek bile željno iščekivane i vrlo spektakularne, ali zbog slabijeg kvaliteta fudbala u posljednjim godinama, kao i velike količine nasilja i huliganizma, drastično je smanjena posjećenost na ovim utakmicama. Derbi igran 11.maja 2005.godine . u polufinalu kupa Srbije i Crne Gore je posjetilo 8.000 gledalaca, što je najmanje u istoriji, a najveća posjećenost je bila oko 108.000 gledalaca. Crvena Zvezda je osnovana 4.marta 1945.godine od strane članova Ujedinjenog saveza antifašističke omladine Srbije.Partizan   je osnovan 4.oktobra 1945  u Beogradu od strane JNA – vojske FNRJ kao dio Jugoslovenskog Sportskog Društva.

Prvi meč između ova dva kluba je odigran 5.januara 1947.godine na stadionu JNA, rezultat je bio 4:3 za gostujuću ekipu, Crvenu zvezdu, a meč je odigran na veoma niskoj temperaturi (- 19 stepeni) pred oko 4.000 gledalaca. Partizan je do svoje prve pobjede u međusobnim okršajima stigao već u narednom derbiju (2. derbi) 27.aprila 1947.godine  , kada su crno-bijeli pobjedili sa 1:0.

 Crvena Zvezda je do sada bila 25 puta nacionalni šampion, a osvojila je i 24 puta trofej nacionalnog kupa. Najveći uspjesi na međunarodnoj sceni su titula šampiona Evrope (1991), trofej  Interkontinentalnog kupa (1991), trofej  Dunavskog kupa (1958) i trofej Srednjoevropskog kupa (1968). Značajno je pomenuti i finale kupa UEFA (1979) i finale Superkupa Evrope (1991).

Partizan je do sada bio 25 puta nacionalni šampion, osvojio je 12 puta trofej nacionalnog kupa i 1 trofej nacionalnog superkupa (1989). Na međunarodnoj sceni najznačajniji postignuti rezultati su titula vicešampiona Evrope (1966) i trofej  Srednjoevropskog kupa (1978).

 

 

Zanimljivosti

 

   –  Prvi put derbi je pod reflektorima odigran 7. maja 1972. (50. derbi), a 37. viječiti derbi igran 5. decembra 1965. godine je prvi meč Zvezde i Partizana koji je prenošen na TV-u.

– Rekordna posijeta je zabijležena 7. novembra 1976. (1:0 za Zvezdu) kada je na tribinama Marakane bilo oko 108.000 gledalaca, od čega 90.142 sa plaćenim ulaznicama.

– Prvi gol u viječitom derbiju postigao je Jovan Jezerkić (Crvena zvezda), a prvi strijelac za Partizan bio je Stjepan Bobek.

– Prvi derbi koji je završen bez golova je odigran 1. oktobra 1961. (29. derbi).

 – Prvi crveni karton dobio je Ljuba Spajić iz Crvene zvezde.

 – Prvi derbi odigran bez gledalaca zbog kazne Zvezde odigran je 1. marta 2008. u prvom kolu prolećnog dela prvenstva.

– Bivši prvotimac Zvezde Tihomir Ognjanov je tokom služenja vojnog roka 1947. godine nastupao za Partizan, dok je bivši prvotimac Partizana Prvoslav Mihajlović 1951. godine nastupao za Zvezdu ali samo u prijateljskim mečevima. Prijateljske mečeve u dresu Partizana tokom 1946. godine igrao je i bivši prvotimac Zvezde Jovan Beleslin.

 – Vladimir Dišljenković (Crvena zvezda) branio je na pet utakmica večitog derbija i nije primio nijedan gol.

  –  Živorad Jevtić (Crvena zvezda) odigrao je deset utakmica i nijednom njegov tim nije izgubio.

  – Najveću pobjedu Partizan je ostvario 6. decembra 1953. (13. derbi) 7:1, dok je Zvezdina najveća pobjeda ostvarena 17. novembra 1968. (43. derbi) 6:1., a najveću pobjedu u kupu ostvario je Partizan i to u finalu 29. novembra 1952. 6;0.

  – Na utakmici šesnaetine finala Kupa Jugoslavije 2. decembra 1959, poslije rezultata 2:2, izvođeni su jedanaesterci. Milutin Šoškić (Partizan) je odbranio dva jedanaesterca, a kao poslednji izvođač dao pobedonosni gol.

 –  Dva puta su viječiti derbi sudile inostrane sudije. 25. avgusta 1957. Crvena zvezda- Partizan 2:2, Italijan Liverani, a 2. marta 1958 ponovo Crvena zvezda—Partizan 2:2 Austrijanac Kajner.

–  Beogradski velikani su mnogo puta bili direktni rivali za titulu šampiona pa je tako Zvezda 13 puta bila šampion ispred Partizana, dok je Partizan u 16 navrata osvajao šampionsku krunu ispred Zvezde. Najneizvjesnije je bilo u sezonama 1958/59. (titulu osvojila Zvezda) i 1985/86. (šampion bio Partizan) kada je u oba slučaja odlučivala bolja gol razlika.

 – U dva navrata Zvezda je osvajala titulu iako je Partizan bio jesenji šampion i to u sezonama 1952/53. i 1991/92., a Partizan se revanširao u sezoni 2009/10.

 – Vij ečiti rivali su do sada 9 puta direktno odlučivali o trofeju pobednika nacionalnog kupa. U 5 navrata pobeđivala je Zvezda (1948, 1959, 1993, 1996. i 1999.), а 4 puta uspešniji је bio Partizan (1952, 1954, 1992. i 2001.).

–  Jedini gol direktno iz kornera postigao je u prvenstvenom derbiju Dragan Stojković (Crvena zvezda) 6. septembra 1987. Golman Partizana je bio Branislav Đukanović.

 – Na zvaničnim Večitim derbijima (prvenstveni i kup susreti) strijelci za oba kluba bili su Jovan Jezerkić (3 gola za Zvezdu i 2 gola za Partizan), Branko Zebec (5 golova za Partizan i 1 gol za Zvezdu) i Milko Đurovski (6 golova za Zvezdu i 2 gola za Partizan).

 – Vladimir Stojković je jedini golman koji je u seniorskoj konkurenciji branio za oba kluba, Dušan Krajčinović je prvo branio za mladi tim Zvezde, potom postao prvotimac Partizana dok je Saša Radivojević prvo branio u mlađim kategorijama Partizana, a potom bio prvotimac Zvezde.

– Gabrijel Kleo je jedini stranac koji je nastupao i za Zvezdu i za Partizan.

  – Vladimir Stojković je jedini osvojio duplu krunu (prvenstvo i kup) sa oba kluba. Sa Zvezdom je to uradio u sezoni 2005/06., a potom sa Partizanom u sezoni 2010/11. Sa klubom iz Humske osvojio je i titule šampiona u sezonama 2011/12. i 2012/13.

 – U mlađim kategorijama Zvezde igrali su bivši prvotimci Partizana Dušan Krajčinović, Miroslav Čermelj, Žarko Lazetić i Goran Gavrančić, dok su u mlađim kategorijama Partizana igrali bivši prvotimci Zvezde Saša Radivojević, Dragan Stevanović, Ljubo Nenadić i Aleksandar Pantić kao i Jovan Krneta, Milan Jokić i Novak Martinović.

–  Treneri i Zvezde i Partizana bili su Milovan Ćirić, Aleksandar Tomašević, Gojko Zec i Velibor Vasović, a kao trener golmana u oba kluba radio je Toma Savić.

 – Bivši trener Zvezde Ratko Dostanić je kao igrač nastupao u mlađim kategorijama Partizana.

 –  U Zvezdi su kao strani treneri radili Valter Zenga (Italija), Zdenjek Zeman (Češka), Čedomir Janevski (Makedonija), Robert Prosinečki (Hrvatska), Rikardo Sa Pinto (Portugal) i aktuelni šef struke Slaviša Stojanović (Slovenija), a na klupi Partizana sjedeli su internacionalci Ilješ Špic i Geza Kaločaj (Mađarska), Lotar Mateus i Jirgen Reber (Nemačka) i Avram Grant (Izrael).