Značaj aktivizma građana u percepciji korupcije na lokalnom nivou

Na temu percipcije korupcije na lokalnom nivou u Tivtu će se od 20. maja do 10.juna organizovati anketa građana. Nosilac posla je Alternativni kreativni centar „Pravi put“. Na taj način se doprinosi implementaciji Lokalnog akcionog plana za borubu protiv korupcije, a istraživanje će pokazati stepen zadovoljstva, kao i iskustva građana sa korupcijom.

Ideja za projekat potekla je od Radne grupe za izradu, praćenje i sprovođenje mjera Akcionog plana, a opštinska Komisija za raspodjelu sredstva NVO sektoru prepoznala je značaj teme i podržala projekat.

Govoreći o značaju te teme za lokalnu samoupravu, kordinatroka Radne grupe, menadžerka integriteta i interni revizor, Jela Mrdak je kazala da je tivatska opština prepoznata kao efikasna, odgovorna i pouzdana lokalna samouprava, koja nastoji da dosljedno sprovodi proaktivnu antikoruptivnu politiku. Pored Plana integriteta donešen je i Akcioni plan za borbu protiv korupcije za 2017-2018. godinu. Model Akcionog plana u čijoj smo izradi učestvovali govori da se  opština Tivat i te kako bavi ovom aktuelnom temom.

„Koliki je značaj ove teme govori i to da je  Crna Gora  prva zemlja kandidat na koju je primijenjen novi pristup u pregovorima i podrazumijeva da su poglavlja 23. i 24. otvorena  na početku pregovora i ostaju otvorena do zatvaranja svih ostalih poglavlja. To pokazuje da rizike nije moguće izbjeći i zato njima treba upravljati, jer ukoliko se ne upravlja rizicima nema govora ni o kvalitetu poslovanja“, naglasila je Mrdak istakavši da je cilj analize korupcije koja slijedi kroz sprovođenje projekta da spozna nivo, uzroke i mehanizme korupcije, njene posledice, tj. efekte na blagostanje društva i na raspodjelu tog blagostanja, a ne da se bavi moralnom osudom korumpiranih i koruptora.

Koja je uloga unutrašnjih kontrola u sprečavanju korupcije?

Jela Mrdak: Da bi se stvorila korupcija potrebno je da postoji namjera da se ona ostvari. S toga je veoma važna uloga unutrašnjih kontrola u javnom sektoru, čiji je jedan od zadataka sprječavanje da do korupcije ne dođe, pravovremenim identifikovanjem rizika i ukazivanjem na iste, sprječavanjem da do ugrožavanja ne dođe. Interna revizija je samo jedan vid unutrašnje kontrole pored ostalih. Svrha unutrašnjih kontrola je da se upozori na korupciju koja ugrožava kako ljudska prava tako i tržišnu ekonomiju. Kao mehanizam borbe protiv korupcije unutrašnje kontrole koriste preventivne mjere i upravljanje rizicima.

Rizici se nalaze pored ostalog i u propisima. Propisi su izvor rizika, mjesto gdje ih prvo treba potražiti, prepoznati, spriječiti i ukloniti još prilikom izrade istih, u nacrtima.

 Plan  Integriteta kao instrument

Jela Mrdak: Jačanje nezavisnosti i integriteta instucija najvažniji je potez sa stanovišta suočavanja sa korupcijom. Opština Tivat , kao javni servis gradjana posebno je posvećena jačanju integriteta, kako institucije, tako, zaposlenih, te je suštinski fokusirana na nultu stopu tolerancije na korupciju

Plan integriteta, koji je usvojen u prethodnom periodu, predstavlja alat kojim se promoviše integritet i doprinosi mapiranju rizika od korupcije kao i praćenju tih rizika i preduzimanju mjera za upravljanje rizicima sa ciljem postizanja najvećeg nivoa antikorupcijske zaštite.

Suština Plana je ulaganje sistemskog napora u procjenjivanje antikorupcijskog kapaciteta, odnosno stepena otpornosti sistema na korupciju, identifikovanje poroznih tačaka, predlaganje mjera za poboljšanje organizacione strukture, postupaka i pravila, te praćenje i periodično sumiranje postignutih rezultata.

Pored Plana integriteta i  Akcioni plan za borbu protiv korupcije  / 2017 -2018/  je važan stub u jačanju imuniteta lokalne samouprave i javnih službi na izazove  i prijetnje sa kojima se susreću u radu.

Saradnja sa nevladinim sektorom

Jela Mrdak: Transparentnost lokalne samouprave podstiče partnerstvo sa nevladinim organizacijama i privatnim sektorom. Ona se ogleda u uključivanju predstavnika civilnog društva i privatnog sektora u rad lokalnih tijela i komisija, redovnom informisanju, konsultovanju o pitanjima od značaja za život i rad svih subjekata u lokalnoj zajednici.

Za razumjevanje korupcije i javnog interesa kao i za potrebe jačanja i razvijanja svijesti javnosti o značaju prevencije i borbe protiv korupcije, neophodno je najprije utvrditi stepen ne/prepoznavanja određenih koruptivnih ponašanja, odnosno njihovog manjeg ili većeg nivoa tolerisanja i opravdavanja.

Metodologija istraživanja Za potrebe pripreme ovog projekta tj. kampanje za podizanje svijesti javnosti o značaju borbe protiv korupcije, kao i za pripremu analize dobijenih rezultata, opštinski  tim je u saradnji sa NVO „Pravi put“  pripremio koncept istraživanja javnog mnenja, čija su ciljna grupa građani, odnosno opšta populacija. Metodologija i nacrt upitnika razvijen je u okviru projektnih aktivnosti.