U galeriji ljetnjikovca Buća, Matica Boke priredila je predavanje profesora doktora Sava Lauševića, rukovodioca odsjeka filozofija na Filozofskom fakultetu u Nikšiću. Profesora Lauševića i brojne goste među kojima je bio konzul Srbije Zoran Dojčinović, pozdravio je predsjednik UO Matice Boke, Željko Komnenović. Laušević, dugodišnji predavač na Filozofskom fakultetu i ugledni naučni radnik govorio je na temu „Briga o duši: mogućnost evropskog i kulturnog identiteta“.
„Nakon decenija konstituisanja EU , danas postaje jasno da ona ne može opstati samo na ekonomskim i administrativnim osnovama ako se zanemare njeni pravno politički, kulturni i duhovni korijeni. Bez tog vezivnog tkiva koje daje istorija, kultura i duhovnost nije moguće trajnije evropsko zajedništvo. Budućnost Evrope zavisi od njene sposobnosti da tradira i preuzme svoju veliku, različitu i protivurečnu istoriju, ono što u prošlosti nije prošlo, a što omogućuje savremenost. To zapravo omogućuje kulturni i duhovni identitet Evrope iz kog izvire snaga njenog postojanja i stvaranja“.
„U modernom vremenu duhovnost (Briga o duši) se sve više odvaja od znanja i istine. Veliko je pitanje da li istina može postojati, da li može može biti primljena bez duhovnosti, tj bez rada na samom sebi i preobražaju sebe (tj.brige za dušu). Moderne nauke su prenaglasile suvrenitet znanja, dajući mu primat nad duhovnošću. Tako smo dobili znanje bez duhovnosti, ono niže je stavljeno na mjesto onog višeg dovodeći u pitanje tu vezu. Odnos saznanja i istine u epohi sekularizovane nauke i tehnike je iznova otvorio pitanje, može li se dosegnuti istina i smisao spoljašnjim znanjem bez duhovonosti“, rekao je prof Laušević ističući da je veliki češki filozf Jan Potočka u svom djelu „Platon i Evropa“ pokazao da Evropa u smislu njenog istorijskog, kulturnog i duhovnog postanja nije moguća bez brige o duši.
„Jan Potočka filozofski i istorijski, bez pretjerivanja podupire hipotezu „Briga o duši je ono šo je stvorilo Evropu“. Ta briga je mora da postoji i danas ukoliko se zamišlja i gradi neka buduća evropska perspektiva. Misaono zbrinjavanje, kao briga o cjelini i onom nepromjenjivom što može biti telos ukupnog kretanja povijesti je u evropsku kulturu tradirana iz duha grčke filizofije i sačuvalo se u njoj i prenijelo na druga duhovna iskustva, a na poseban način i u humanističke nauke. Ova bria o duši kao unutarnje zbrionjavanje u mišljenju koje misli cjelinu, izgrađujući duhovne osnove i smisao svijeta je često potiskivanja interesom za spoljašnjim posjedovanje,, težnjom da se posjeduje i vlada“, istakao je Laušević.
On je naglasio da je veliko pitanje da li će preživjeti kultura sjećanja i pamćenja u vremenima koja dolaze. „Da li će naši potomci u jednom globalizovanom svijetu sajber kulture htjeti da se sjećaju i isporučuju neki identitet. Već danas zanemarujemo pamćenje i sjećanje, oslanjamo se na hladnu memoriju računara, na njegove baze podataka. Ali računari još ne mogu da se sjećaju, niti da pamte, to je još osobina osoba, ljudi. Teodor Adorno je jednom primijetio „Užasan je prizor čovječanstva bez sjećanja“, rekao je Laušević ističući da danas kad evropsko povezivanje postaje stvarnost uglavnom u domenu ekonomije, ne izostaje kriza i opasnost za identitet i samorazumijevanje Evrope.
„Niko sa sigurnošću ne zna kuda će krenuti i gdje se završiti put evropskog objedinjavanja. Ne postoje jasne granice Evrope kako na istoku tako i na jugu. Dok Evropljani nose valutu evro u džepu ili je čuvaju u bankama, ostaje pitanje šta je sa evropskom dušom, solidarnošću i duhovnošću. Ona ne dolazi preko tržišta, kapitala i novca već preko društvenog, političkog, kulturnog zajedništva. Kako se ta duša pokazala danas, vidimo na primjeru izbjeglica i njihovog prijeme u EU“, zaključio je profesor Laušević.
