«Definisanje i prepoznavanje govora mržnje – koncept, zakonodavni okvir (i primjena) i komparativni pristup u definisanju govora mržnje, građanski i krivično pravni odgovori» naziv je prve današnje panel diskusije na Regionalnoj konferenciji Zapadnog Balkana «Zaštiti i poštuj – čuvajmo ljudska prava» u Podgorici. Učesnici su bili: Siniša Vjeković, zamjenik Zaštitnika ljudskih prava i sloboda, Podgorica; Una Bejtović, ekspertkinja za komunikacije iz Sarajeva; Đorđe Gardašević, profesor zagrebačkog Pravnog fakulteta i Stefano Valenti iz Sekretarijata Evropske komisije protv rasizma i netolerancije (ECRI), Strazbur.
Od usvajanja prvog izvještaja ECRI za Crnu Goru 2012 ostvaren je napredak u mnogim oblastima. Vlasti su poboljšale zaštitu od zločina iz mržnje kroz novu odredbu kojom su rasistićka, homofobična i transfobična pobuda za izvršenje krivičnog djela predviđene kao otežavajuča okolnost. Zakon o zabrani diskriminacije eksplicitno zabranjuje rasnu diskriminaciju i govor mržnje. Ombudsman je dobio ovlašćenja da istražuje pritužbe, pokreće sudske sporove i učestvuje u njima. U policijskim stanicama su postavljeni policajci za kontakt sa LGBT osobama. Vlasti su donijele novu Strategiju socijalne inkluzije Roma i Egipčana. Poštovanje LGBT prava i nivo prihvatanja LGBT osoba se poboljšao u društvu. 
Ipak uprkos ovom napretku ima dosta pitanja za zabrinutost: krivični Zakonik Crne Gore još uvijek nije u skladu sa preporukom o opštoj politici o zakonskim instrumentima za borbu protiv rasizma i rasne diskriminacije; nema pouzdanih podataka o govoru mržnje i nasilju koje je motivisano mržnjom; krivični postupci se lako odbacuju i večina slučajeva se tretira kao prekršaj; LGBT zajednica je najčešća meta govora mržnje i nasilja; Nacionalne strategije za Rome nisu u potpunosti realizovane.
ECRI traži da crnogorske vlasti preuzmu radnje u nizu oblasti i daje preporuke: propisi u oblasti krivičnog, građanskog i upravnog prava treba da se usklade sa Preporukom ECRI o opštoj politici o zakonskim instrumentima u borbi protiv rasizma i rasne diskriminacije; vlasti treba da uspostave sistem prikupljanja podataka o zločinima iz mržnje počinjenim iz rasističkih i homo/transfobičnih pobuda; terba preduzeti mjere za borbu protiv govora mržnje na internetu; vlasti treba prate sprovođenje Strategije za Rome 2016-2020; da institucionalizuju i povečaju broj romskih asistenata u predškolskim i školskim ustanovama kao što treba i da nastave da realizuju projekte iz Akcionog plana Strategije za LGBT osobe 2013-2018.
Drugi panel imao je za temu slučajevi zločina počinjenih iz mržnje u regionalnom kontekstu: kažnjivost ili ne? Da li govor mržnje izaziva zločine počinjene iz mržnje. Učestvovali su Imer Mushkolaj, predsjednik Upravnog odbora za štampu, Priština; Milan Antonijević iz Komiteta pravnika za ljudska prava; Tamara Vlaškalin, savjetnica Povjerenika za zaštitu jednakosti; Aidan White, direktor Ethical Journalism Network iz Londona; Miloš Šoškić, državni tužilac u Višem državnom tužilaštvu, Podgorica.
«Uloga NVO, krivično pravosuđe i medijskog sektora u borbi protiv zločina počinjenih iz mržnje i pružanju pomoći žrtvama: uloge, odgovornost i pravni izazovi» tema je posljednjeg panela ove konferencije, a o ovome su govorili Dimitrije Jovičević, predstavnik mladih u UO Regionalne kancelarije za saradnju mladih – RYCO; Snježana Ivandić-Ninković, direktorica Asocijacije za demokratke inicijative – Sarajevo; Dalibor Tomović, advokat i Francois Deleu, savjetnik za borbu protiv zločina počinjenih iz mržnje, OSCE ODIHR – Varšava.
