Opština Tivat danas je organizovala komemoraciju povodom 84. godišnjice od potapanja razarača „Zagreb“ i pogibije narodnih heroja Milana Spasića i Sergeja Mašere. Komemoracija je održana u Velikom gradskom parku, a počela je polaganjem vijenaca na spomen obilježje. Nakon toga okupljenima se obratio predsjednik opštine Tivat, Željko Komnenović.
„Uvaženi predstavnici Mornarice Vojske Crne Gore – zamjeniče komandanta gospodine Tomaševiću, cijenjeni članovi diplomatskog kora – ambasadorko Republike Slovenije gospođo Gradišnik, ambasadore Republike Srbije gospodine Rodiću, poštovani članovi tivatskog OBNOR-a, građani, dragi učenici, danas, na 84. godišnjicu njihovog herojskog stradanja, poklanjamo se sjenima oficira Milana Spasića i Sergeja Mašere“, kazao je Komnenović.
Istakao je da je splet istorijskih i životnih okolnosti učinio da njih dvojica – dva izuzetna oficira Jugoslovenske kraljevske mornarice, dva dobra druga – svojom odlukom stradaju u tivatskom zalivu, šaljući poruku otpora i nepristajanja na povlačenje pred silama mraka, „svima u svojoj domovini, ali i cijeloj tada već dobrim dijelom porobljenoj Evropi“.
„Na nas i danas padaju zraci tog svjetla, jasno pozivajući da kao društvo ostanemo dosljedni vrijednostima za koje su se borili i za koje su u konačnom i stradali“, rekao je Komnenović.
Podsjetio je da su poručnike bojnog broda, Spasića i Mašeru, prvi dani Aprilskog rata zatekli kako službuju na razaraču „Zagreb“, baš u Boki.
„Događaji su se brzo smjenjivali te 1941. godine. Martovski puč, protesti, raspuštanje parlamenta, bombardovanje, nadiranje okupacionih snaga. Po naređenjima komande, vojni brod se pritajio, a posada je čekala dalja uputstva. Porazne vijesti su stigle brzo – 17. aprila. Odluka o kapitulaciji, naredba o povlačenju i mirnoj predaji, kosile su se sa svime na šta su ih tokom godina vojnog školovanja pripremali“, rekao je.
Dodao je da su povlačenje i predaja broda silama Osovine za ta dva mlada pomorska oficira bili neprihvatljivi.
„Iz tog nepristajanja izniklo je herojstvo koje pamtimo i poput vrijednog predanja prenosimo novim generacijama“, kazao je Komnenović.
Govoreći o samom činu, podsjetio je da su se Spasić i Mašera, nakon što su se uvjerili da je posada bezbjedno napustila brod, odlučili na posljednji korak.
„Aktivirali su eksploziv. Zauzevši takozvani brodski stav na krmi broda, salutirali su u pravcu Lovćena. To je posljednja slika prije strašne eksplozije koja je odjeknula zalivom tog aprilskog jutra. Mogli su brod napustiti poput drugih članova posade i povući se bez žrtava. ‘Rodili smo se da časno idemo kroz život, po svaku cijenu’, pisao je Spasić svojoj majci“, naveo je Komnenović.
Naglasio je da se podvig na obali Jadrana brzo pročuo i među saveznicima i neprijateljima.
„Herojskom činu divili su se i borci sa druge strane nišana, pa je odred italijanske vojske prisustvovao Spasićevom posljednjem ispraćaju na Savini, uz najviše vojne počasti. Spasić i Mašera, jedini su pripadnici tadašnje Kraljevske vojske, koji su za izvanredan podvig heroizma i odanosti svojoj otadžbini, posmrtno odlikovani ordenom narodnog heroja u socijalističkoj Jugoslaviji. Ukazom Kraljevine, posthumno su odlikovani i Ordenom Karađorđeve zvijezde“, podsjetio je.
Dodao je i da su o njihovom činu pisali svjetski mediji, a Francuzi su snimili film „Plamen nad Jadranom“.
„U nama pobratimskom gradu Piranu, u Sloveniji postoji pomorski muzej koji nosi ime Sergeja Mašere, o čijem životu je izdata i knjiga ‘Gorelo je more’“, rekao je Komnenović.
Na kraju svog obraćanja, postavio je pitanja zbog čega je važno pamtiti i slaviti njihova imena.
„U našem vremenu u kojem je pamćenje kratko, pažnja nestalna, vrijednosti poljuljane do temelja – od suštinskog je značaja upoznati se sa događajima koji pripadaju jednom teškom istorijskom razdoblju, sumornim vremenima, u kojima su pojedinci ipak ostali dosljedni idealima do mjere da su za njih davali svoje živote. Čast, slobodarstvo, gotovo zaboravljen osjećaj duga i obaveze prema domovini, moraju biti u osnovi svakog našeg djelovanja, kao garant da će društvo koje gradimo trajati i napredovati“, poručio je.
„Neka živi sjećanje na Spasića i Mašeru. Vječna im slava!“, zaključio je predsjednik opštine Tivat, Željko Komnenović.
Vijence na spomen obilježje položili su predsjednik opštine Tivat Željko Komnenović, predsjednik Skupštine opštine Miljan Marković, Mornarica Vojske Crne Gore, članovi tivatske podružnice Bokeljske mornarice, ambasador Republike Srbije Nebojša Rodić i ambasadorka Rebublike Slovenije Bernarda Gradišnik.
