Vodovodi u Plavu, Gusinju i Petnjici nemaju licencu za rad. Od zahvaćene vode sa izvorišta svih crnogorskih vodovoda do potrošača je u 2024. godini došlo 33 odsto, dok se 67 odsto vode izgubi u mreži, što je značajno lošiji rezultat jer su u 2023. gubici bili 60 odsto. Sedam crnogorskih vodovodnih preduzeća negativno posluje, među kojima su i budvanski i podgorički. Svega polovina potrošača koji imaju priključak na vodovodnu mrežu ima i kanalizaciju. Prečisti se svega 36 odsto otpadnih voda iz fekalne kanalizacije, mada većina preduzeća nema precizne podatke o tome. Većina vodovoda ima višak radnika a manjak stručnog osoblja.
To je između ostalog navedeno u Izvještaju o regulisanim komunalnim djelatnostima u 2024. godini, koje je Regulatorna agencija za energetiku i regulisane komunalne djelatnosti (REGAGEN) dostavila državnoj Skupštini
Ističe se da ova preduzeća imaju izrazit javni interes jer se bave snabdijevanjem građana pitkom vodom i odvođenjem i prečišćavanjem otpadnih voda, odnosno imaju ili treba da imaju važan uticaj na zdravlje građana i zaštitu životne sredine. Kako ova preduzeća imaju monopol, Regulatorna agencija određuje cijene vode na način da ona garantuje preduzećima dovoljan prihod za obavljanje djelatnosti i razvoj vodovodnih i kanalizacionih sistema.
Najveće gubitke ima Cetinjski vodovod, koji isporuči svega 16 odsto vode koje zahvati sa izvorišta, dok se 86 odsto izgubi u mreži i ne dođe do potrošača. Najmanje gubitke ima tivatski “Vodovod”, 31 odsto.
Ukazuju da se samo na stvarnim podacima i utvrđivanjem nedostataka može pristupiti sveobuhvatnoj izmjeni zakonskog okvira za komunalne djelatnosti s ciljem njegovog unapređenja, a ne isključivo kroz kritiku postojećeg stanja.
“Ohrabruju aktivnosti Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, koje su usmjerene na kreiranje novog zakonskog okvira, a koje su započete krajem 2024. godine. Evidentna je potreba za jasnim, transparentnim i stabilnim zakonskim okvirom, koji će obezbijediti održiv razvoj sektora, zaštitu interesa korisnika i efikasnu regulaciju, s posebnim naglaskom na ulogu Agencije kao nezavisnog i stručnog regulatornog tijela”, navedeno je u izvještaju.
Regulator navodi da je profesionalizacija upravljačkih struktura u sektoru komunalnih usluga ključna za unapređenje efikasnosti i kvaliteta usluga, kao i za stabilnost i održivost ovog sektora u cjelini. Traže da se propišu jasni uslovi za izbor članova uprave opštinskih preduzeća za vodosnabdijevanje i kanalizaciju.
“Kroz definisanje stručnih i drugih kriterijuma za članove upravljačkih struktura, stvara se temelj za odabir kompetentnih i odgovornijih lica na ključnim pozicijama. Time bi se smanjila mogućnost političkog uticaja u procesu odabira upravljačkih kadrova i uslovi za profesionalno i odgovorno upravljanje. Jedan od ključnih benefita profesionalizacije je jačanje integriteta rukovodećeg kadra, jer kadrovi odabrani prema jasnim, meritornim kriterijumima, ne samo da su odgovorni za donošenje strateških odluka, već preuzimaju i odgovornost za dugoročnu održivost vršilaca. Kod profesionalnih upravljačkih struktura odluke se donose na osnovu stručnih analiza i dugoročnih ciljeva, bez političkog uticaja u donošenju poslovnih odluka. Stručni i odgovorni menadžment može bolje prepoznati i optimizovati poslovne procese, smanjujući nepotrebne troškove i povećavajući operativnu efikasnost”, navedeno je u Izvještaju.
(Izor: Vijesti)
