U Tivtu je tokom proteklog vikenda izdavačka kuća Preporod i Nevladino udruženje „Život i zdravlje“ organizovalo ciklus predavanja u Multimedijalnoj sali Opštine Tivat, posvećen ljudskom mozgu – organu koji, kako su istakli organizatori, ima više ideja nego što u poznatom univerzumu ima atoma i koji je najaktivniji upravo onda kada spavamo.
Trodnevna predavanja objedinjena pod nazivom „Ljudski mozak – najzagonetnija struktura u univerzumu“ održala je profesorice biologije Mirjane Knežević.
Prvo predavanje je nosilo naziv „Muški i ženski mozak – istina ili mit ?“ i bilo je posvećeno razlikama u načinu razmišljanja, ponašanja i reagovanja muškaraca i žena. Profesorica Knežević istakla je da je riječ o temi koja se tiče svih, bez obzira na to da li je riječ o partnerskim, porodičnim ili poslovnim odnosima:
„Ovo je tema koja nas svih tiče, jer se muškarci i žene vrlo često ne shvataju i ne razumiju. Kao da smo, kako se to popularno kaže u psihologiji, sa dvije različite planete“.
Govoreći o savremenim naučnim istraživanjima, Knežević je naglasila da se dugo smatralo da su razlike između muškaraca i žena društveno uslovljene, ali da su novija istraživanja pokazala da je biologija presudan faktor:
„Do skoro se vjerovalo da su razlike u ponašanju, razmišljanju i reakcijama naučene, ali su istraživanja sa Oksforda pokazala da su razlike u načinu razmišljanja i ponašanja zapravo uslovljene polom. Mi imamo slične, ali ne iste mozgove. Pojedine moždane regije kod muškaraca i žena različito razvijene, što utiče na svakodnevno funkcionisanje. Žene imaju razvijeniji frontalni dio mozga koji je zadužen za čitanje facijalne ekspresije, zbog čega bolje prepoznajemo pogled, mimiku i emocije. Kod muškaraca su, s druge strane, jače razvijeni centri za prostornu percepciju i logiku, zbog čega su često skloniji matematici, arhitekturi i tehničkim naukama“.
Posebno interesantna razlika je u funkcionisanju hemisfera: Žene koriste obije hemisfere istovremeno, što im omogućava da povezuju emocije i logiku i da obavljaju više aktivnosti u isto vrijeme. Kod muškaraca mozak funkcioniše kao da je u fiokama – ide se korak po korak, jedan zadatak po jedan. Kod žena sve ide paralelno, zato možemo da pričamo, slušamo i radimo više stvari u isto vrijeme“.
Profesorica Knežević osvrnula se i na česte stereotipe, poput onog da žene lošije parkiraju automobile:„To nije stvar nesposobnosti, već biologije. Žene nemaju razvijen centar za rotaciju slike u mozgu, zbog čega teže tumače mapu i prostorne odnose. Zato je parkiranje često problem, ali je potpuno opravdan. Slične razlike prisutne su i u načinu pamćenja, jer žene imaju razvijeniji hipokampus, dio mozga zadužen za skladištenje sjećanja i emocija.”
Govoreći o partnerskim odnosima, Knežević je istakla da je nepoznavanje ovih razlika jedan od glavnih razloga velikog broja razvoda: „Ogroman procenat brakova se raspada upravo zbog nerazumijevanja. Oko 40 odsto brakova se završi razvodom, a čak 70 odsto razvoda iniciraju žene. Mi očekujemo da muškarci reaguju kao mi, ali to nije moguće, jer smo biološki drugačiji“.
Kao rješenje, ona vidi edukaciju i razvoj tolerancije. „Kada bismo imali znanje o ovim razlikama, imali bismo i više tolerancije. Mi pripadamo istoj vrsti, homo sapiensu, ali je sve ostalo potpuno drugačije. Razlike ne treba da budu izvor sukoba, već razumijevanja“.
U nastavku ciklusa predavanja, publika je imala priliku da čuje i o neurobiku, odnosno treniranju mozga, kao i o uticaju psihe na zdravlje kroz prizmu psiho-neuro-imunologije. Profesorica Knežević istakla je da mozak, poput svakog drugog organa, zahtijeva vježbu, ali i da psihičko stanje i duhovnost imaju značajnu ulogu u očuvanju zdravlja: „Ako samo slušamo, a ne primjenjujemo ono što čujemo, onda znanje nema pravu vrijednost“.
