Predsjednik Opštine Tivat Željko Komnenović upozorio je da bi primjena modela „Evropa sad 2“, bez prethodne analize njegovih posljedica po lokalne budžete, mogla značajno ograničiti finansijske kapacitete opština, usporiti kapitalne projekte i dovesti do veće centralizacije.
Prema njegovim riječima, aktuelni budžet Opštine Tivat planiran je na više od 34 miliona eura, a procjene pokazuju da bi samo po osnovu smanjenja poreza i prireza grad mogao izgubiti oko 1,1 milion eura.
Komnenović je istakao da je posebno problematično što se proces planiranja budžeta za narednu godinu već trebao privoditi kraju, a lokalne uprave još nemaju jasnu sliku finansijskih posljedica najavljenih rješenja.
„Oktobar je mjesec kada se finišira proces planiranja budžeta za sljedeću godinu, a ti procesi nijesu ni počeli zbog ‘Eromodela 2“, kazao je Komnenović, navodeći da su predstavnici opština na sastanku sa predsjednikom Vlade ukazali na probleme sa kojima se suočavaju lokalne uprave.
Dodatni problem, kako je pojasnio, predstavlja planirano povećanje zarada, koje će istovremeno povećati rashodovnu stranu budžeta i dodatno opteretiti lokalne finansije.
Centralizacija na štetu lokalnih investicija
Komnenović smatra da bi takva kombinacija smanjenih prihoda i povećanih rashoda mogla dovesti do ozbiljnog pada izdvajanja za kapitalne projekte, ali i do zavisnosti opština od kapitalnog budžeta Vlade.
„Bojim se da će ovo dovesti do maksimalne centralizacije, prije svega kapitalnih infrastrukturnih projekata. Ako smanjite poreze i prireze koji pripadaju opštinama, a povećate rashodovnu stranu koja se odnosi na plate, jasno je da će nivo kapitalnih investicija da pati“, upozorio je.
Komnenović je ocijenio da bi takav model predstavljao povratak unazad u procesu decentralizacije.
„Građani treba da znaju da ćemo morati da zavisimo od onoga što planira kapitalni budžet Vlade. A to je politička centralizacija“, kazao je predsjednik Opštine.
Podsjetio je da je lokalna uprava svjesno nastojala da što veći dio budžetskih sredstava usmjeri u kapitalne infrastrukturne projekte, kako bi građani osjetili konkretne rezultate ulaganja.
Istakao je da veći infrastrukturni projekti svakako zahtijevaju podršku države, posebno u oblastima koje su u njenoj nadležnosti, poput bezbjednosti, zdravstva i obrazovanja.
„To je i razlog zbog kojeg nijesmo imali novu školu, novu policijsku stanicu i ostale veoma važne kapitalne infrastrukturne projekte“, naveo je Komnenović.
Opštinama nedostaje stručnog kadra
Govoreći o planiranom povećanju zarada, Komnenović je naglasio da ne osporava potrebu poboljšanja materijalnog položaja zaposlenih, ali smatra da se promjene moraju sprovesti sistemski, uz uvažavanje stvarnih mogućnosti lokalnih samouprava.
Pozvao se i na zaključke konferencije Zajednice opština, ističući da se sve lokalne uprave u Crnoj Gori suočavaju sa nedostatkom stručnog kadra.
„Kadrove ne možete imati bez odgovarajućih materijalnih sredstava. To je sasvim jasno“, istakao je.
Kao primjer naveo je da nije bilo moguće angažovati ni građevinskog inspektora za teritoriju Boke, iako je takva mogućnost predviđena zakonskim rješenjima.
„Za ta sredstva nema ozbiljnog profesionalca koji će raditi tako odgovoran posao“, istakao je Komnenović.
Prema njegovim riječima, oko 75 odsto tereta evropskih integracija Crne Gore pada na lokalne uprave, dok se istovremeno zakonska rješenja koja direktno utiču na njihov rad često donose bez adekvatnog uključivanja opština.Takav pristup smatra nepravednim, posebno imajući u vidu obim obaveza koje lokalne samouprave preuzimaju u procesu evropskih integracija.
Ugroženo poslovanje lokalnih preduzeća
Komnenović je ukazao na moguće posljedice primjene novog modela na poslovanje lokalnih javnih preduzeća, imajući u vidu da radnici sa srednjom stručnom spremom čine između 70 i 80 odsto njihovog zaposlenog kadra.
On je naveo primjer tivatskog Vodovoda, gdje plata zaposlenog sa srednjom stručnom spremom trenutno iznosi oko 750 eura, dok je predviđeno povećanje na 1.200 eura.
„Jasno je kolika je to razlika i šta to znači“, naglasio je Komnenović, upozoravajući da će takve promjene predstavljati značajno opterećenje za finansijsko poslovanje lokalnih preduzeća.
Ipak, naglasio je da razumije namjeru poboljšanja životnog standarda građana, posebno u kontekstu najavljenog ulaska Crne Gore u Evropsku uniju 2028. godine i potrebe da se spriječi odlazak stanovništva u druge evropske zemlje.
Smatra, međutim, da je čitavom procesu trebalo pristupiti mnogo studioznije i analitičnije, uz dublje razumijevanje funkcionisanja lokalnih samouprava.
„Od opština se sve očekuje, a malo se toga daje“, poručio je.
Počela priprema budžeta za narednu godinu
Predsjednik Opštine je kazao da su već započeli proces planiranja budžeta za narednu godinu i da od lokalnih organa očekuje predloge budžetskih potreba.
Istakao je da će lokalna uprava nastojati da i u narednom budžetu obezbijedi projekte koji će unaprijediti infrastrukturu i kvalitet života građana.
„Trudićemo se da građani osjete boljitak“, zaključio je Komnenović.
