Dr Bojana Mirović :“U borbi protiv AIDS-a Crna Gora lider u regionu“

Od 1988 godine Svjetska zdravstvena organizacija 1. Decembar obilježava kao Svjetski dan borbe protiv side. Cilj je saznati više o HIV infekciji, ukazati na postignute rezultate u prevenciji i liječenju ove infekcije, pružiti podršku inficiranim osobama i odati pošte preminulima.
Ovogodišnja kampanja ističe ulogu zajednice u obezbjeđivanju pristupa preventivnim servisima, kao i nediskriminatornom i neosuđujućem pristupu terapiji, njezi i podršci osobama pogođenim HIV-om. O ovoj temi smo razgovarali sa izabranom doktorkom DZ Tivat Bojanom Mirović koja kaže da je riječ o jednoj od najopasnijih bolesti, zaraznoj i polno prenosivoj:

Bolest se prenosi odnosno nastaje infekcijom virusom humane imunodeficijencije. Najčešći put prenosa je seksualni u više od 80 posto slučajeva, manji broj se zarazi putem krvi i krvnih derivata i vertikalnom transmisijom sa majke na dete. Jedna veoma opasna i opaka bolest sa više različitih aspekata. Imamo podatke sa Instituta za javno zdravlje Crne Gore da je u Crnoj Gori oko 200 zaraženih a da je Crna Gora lider u region u borbi protiv AIDS-a pa i šire. To je veoma dobro jer koliko god da se borimo, jako je bitno da idemo ka tome da je broj sve manji”.

Takođe, Institut za javno zdravlje saopštava procjenu da je tokom 2018. godine u svijetu 1,7 miliona ljudi inficirano HIV-om, a da je 770 000 osoba umrlo od AIDS-a. Prvi slučaj u našoj zemlji je registrovan 1989. godine i od tada do kraja 2018. godine, registrovano je ukupno 277 inficiranih, od kojih je 136 (49%) osoba u momentu otkrivanja infekcije bilo u stadijumu razvijene bolesti. U istom periodu 56 osoba je umrlo od AIDS-a.

Postoji razlika između HIV pozitivne osobe i osobe obolele od SIDE. Pre svega što sama SIDA (sindrom stečene imunodeficijencije) predstavlja krajnji stadijum infekcije HIVom. Osoba koja je inficirana može dugo godina, od dve do deset godina, da bude inficirana a da nema nikakve simptome ili da ima neke opšteinfektivne simptome koji ne moraju da pređu u sam sindrom stečene imunodeficijencije, zato što taj krajnji stadijum infekcije tj. SID-a predstavlja stadijum kada je organizam i njegov imuni sistem toliko oslabljen da dolazi do infekcije najrazličitijim tzv. Oportunističkim infekcijama, bakterijama, mikroorganizmima i do nastanka tumora i to najčešće veoma retkih oblika tumora”.

Najveći broj HIV infekcija (78%) dijagnostikuje se u uzrastu 20-39 godina, a značajno veći broj inficiranih su muškog pola. Virus HIV se ne prenosi uobičajenim socijalnim kontaktom pa je nužno razbiti vladajuće predrasude:

Najbitnije je razbiti predrasude o tome kako se bolest prenosi. Mi se nećemo inficirati ako neko kine ispred nas a znamo da je taj neko zaražen ili ako se rukujemo sa nekim ko je HIV pozitivan, ako boravimo u istoj prostoriji. Bolest se prenosi isključivo putem nezaštićenog seksualnog odnosa, preko krvnih derivate i kao što sam već rekla, transmisijom sa majke na dete. Znači, prema osobama za koje sumnjamo ili znamo da su HIV pozitivne naravno da treba da se ponašamo isto kao i prema svim drugim pacijentima. Njima treba dati punu podršku zato što se oni ipak bore sa jednom veoma opakom bolešću. Kakva god da je situacija njima nimalo nije lako i moramo biti tu da ih podržimo”, poručila je dr Mirović.

Jedini način da neko sazna da li je zaražen jeste da uradi test na HIV. Ako se infekcija otkrije na vrijeme, i odmah započne sa liječenjem, može imati dug i kvalitetan život.

Obzirom da je broj osoba koje se testiraju i dalje mali, poželjno je da se osoba bar jednom testira ali ako sumnjamo da su osobe u nekom povećanom riziku od nastanka infekcije, potrebno je testirati se bar jednom godišnje što je moja preporuka. Na žalost, osobe koje se redovno testiraju su dobrovoljni davaoci krvi što je za njih rutinska kontrola”.

Dr Bojana Mirović naglašava važnost edukacije za sve uzraste a najbitnijom smatra onu za period najranije adolescencije zato što je i dalje prisutan stid, sramota da se pita ono što se ne zna i da se o tome govori.

Predlažem svima da dođu u savetovalište za mlade jer smo mi uvek tu pa mogu da pitaju šta ih zanima. Trudimo se da preko predavanja, medija, profesori u školama i mi u ambulantama, da podignemo svest. Potrebna je zaštita na pravi način ali pre svega i sama edukacija kao jedan bitan vid prevencije a samim tim I promocije zdravlja i zdravog stila života. Mladima treba da poručimo da ono što im padne na pamet i ono što bi želeli da pitaju, da saznaju, da se ne stide da se informišu, da vode računa i na pravi način se zaštite. Takođe, na kraju pozdravljam i kolektiv DZ Tivat”.