Okrugli sto u Institutu

Kočarenje i sidrenje ugrožavaju ispuste

Neki ispusti duž jadranske obale Crne Gore ne nalaze se na predviđenim mjestima jer su pomjereni ili prekinuti pod uticajem kočarenja i sidrenja, čulo se danas na okruglom stolu u Insititutu za biologiju mora u Kotoru. Inženjerska komora Crne Gore-Strukovna komora građevinskih inženjera danas je u Institutu za biologiju mora u Kotoru. organizovala okrugli sto na temu „Stanje, funkcionisanje, sanacija i budućnost podmorskih ispusta duž jadranske obale Crne Gore“.

,,Ovo je nastavak lijepe saradnje Inženjerske komore i Instituta koji nalaze zajednički jezik u detektovanju problema u obalnom pojasu i moru, a sve u cilju pronalaska zajedničkih rješenja“, kazala je mr Olivera Doklestić ispred Inženjerske komore Crne Gore. Govoreći o podmorskim ispustima od Ulcinja do Herceg Novog, njihovom stanju i budućnosti, ona je naznačila da je za pojas Kotor-Tivat zajednički podmorski ispust izgrađen 1994. godine. Dužine je 3.600 m i predviđen je za 50-75.000 ekvivalentnih stanovnika.

„Stanje ispusta kod tvrđave Forte Mare. Ljetnji je 1.600 m, a zimski 400m. Ovaj ljetnji je predviđen za kapacitet ekvivalentnih stanovnika od 35-50 hiljada. Njegova funkcija ubuduće bi trebala da bude isključena jer je u međuvremenu izgrađen novi ispust u Meljinama. U Tivtu imamo ispust u Seljanovu izgrađen 1988.godine u dužini 980 metara za 30-40.000 ekvivalentnih stanovnika. U Budvi imamo tri podmorska ispusta izgrađenih u periodu 1976. -1980. godina,. Budvanski je dužine 2.500 m za 35-40.000 ekvivalentnih stanovnika, u Svetom Stefanu dugačak je 1.700 m i u Petrovcu dužine 1.400 m. U Baru postoje dva. Onaj u Čanju iz 1979.godine dužine je 1.500 za 10-15.000 ekvivalentnih stanovnika i Barski iz1980. dužine 1.348m za 20-35.000 ekvivalentnih stanovnika. U Ulcinju imamo tri, na Velikoj plaži iz 1984.godine dužine 1.200m za 35-50.000 ekvivalentnih stanovnika, u Pristanu za 10-20.000 ekvivalentnih stanovnika i u Valdanosu iz 1981.godine dužine 1850m. Veliki broj podmorskih ispusta u opštini Herceg Novi je identifikovan, utvrđen im je prečnik, dužina i dubina na ispustu. U velikom broju sličajeva ispusne tačke ne nalaze se na predviđenim mjestima ili su pomjerene ili prekinute pod uticajem kočarenja, sidrenja. Za ispust u Petrovcu kaže se da je u dosta dobrom stanju, ali opet vidimo da ima neka oštećenja. Obično su ta oštećenja veća što su cjevovodi bliže obali, što su duži u boljem su izdanju.

Dušan Slavnić, ispred Hidrometeorološkog zavoda Crne Gore je govorio na temu „snimanje fizičkog stanja podmorskih cjevovoda hidroakustičnim uređajima i praćenje morskih struja i termohalinskih osobina morske vode u području kanalizacionih ispusta“. „Zadovoljstvo mi je da predstavim tehnologije kojima se može snimiti položaj i fizičko stanje podvodnih instalacija. Sisteme dijelimo na ultrazvučne, autonomne ronilice i ronioci“, naveo je između ostalog Slavnić.

Mr Rajko Martinović je predstavio analizu stanja i reakcija bentoske faune na mjestima podmorskih ispusta. Govorio je i o posljedicama otpadnih voda koje odlaze u životnu sredinu i o nekim biološkim metodama za određivanje uticaja otpadnih voda na organizme u moru. „Otpadne vode su vode porijeklom iz domaćinstava, mogu biti produkt ljudskog, životinjskog i industrijskog zagađenja ili atmosferskih prilika. Bogate su hranljivim solima, supstancama koje utiču na povećan rast plantonskih algi zbog čega dolazi do stvaranja eutrofikacije. To izaziva degradaciju morske trave, smanjenje količine kiseonika, uvode nove mikroorganizme koji nisu dio tog staništa, dovode i do smanjenog kapaciteta filtriranja. Imaju negativan uticaj na razvoj morskih ježeva, remete prirodne procese biocenoze i izazivaju velike promjene u čitavom morskom ekosistemu. U krajnjem slučaju konzumiranje morske hrane iz ovakvog ekosistema može da ima negativne posljedice na ljudsko zdravlje. Umanjuje se i mogućnost rekreativnog korišćenja morske vode što ima negativan uticaj na priliv turista“, kazao je Martinović.

Govoreći ispred Vodovoda Ulcinja mr Kenan Derviši je izložio rad ,,Podmorski ispusti u Ulcinju-analiza postojećeg stanja“. „Pristan, Đerane i Valdanos su podmorski ispusti u Ulcinju. Ttrenutno se u Ulcinju odvijaju aktivnosti u izradi tehničkih dokumentacija vezanih za razvoj hidrotehničke infrastrukture čitavog grada. Prema Studiji izvodiljivosti iz 2013. godine planirano je da se skroz uklone podmorski ispusti Pristan i Đerane i izgrade novi sistemi. Planirana je izgradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u tri faze. Izgradiće se nove pumpne stanice i vršiće se rehabilitacija postojećih podmorskih ispusta. Izgradnjom uređaja za prečišćavanje otpadnih voda Ulcinja bili bi postignuti pozitivni efekti kako sa ekološkog aspekta i tako i sa generalnim kvalitetom življenja“, kazao je između ostalog Derviši.
(Radio Kotor)