Na Miholjskoj Prevlaci održan skup „Naučno nasljeđe Laza M. Kostića”

Institut za srpsku kulturu iz Nikšića i Institut za evropske studije iz Beograda na Miholjskoj Prevlaci priredili su danas skup „Naučno nasljeđe Laza M. Kostića”. Cilj skupa na kome su svoje teme o najplodnijem bokeljskom naučnom autoru izložili istraživači i univerzitetski profesori iz Crne Gore i Srbije, u prisustvu igumana manastira, arhimandrita Benedikta, konzula Srbije Zorana Dojčinovića, Krtoljana i Bokelja, bio je kako se čulo „otpočinjanje procesa naučne rehabilitacije“ Laza M. Kostića koji je najveći dio svojih djela objavio tokom emigracije u Švajcarskoj.

U ime srpske pravoslavne opštine Krtoljske naučni skup posvećen Lazu M. Kostiću na 40-godišnjicu smrti velikog imena srpske nauke i kulture, učesnike i goste pozdravio je jedan od organizatora, predsjednik SPCO Krtoli Savo Klakor.

„Inicijativa za ovakav prvorazredni događaj potekla je od mog prijatelja Andrije Mandića i moje malenkosti u želji da se otpočne ispravljanje nepravde učinjene prema čovjeku kakav je bio Lazo Kostić. Rođen 15.marta 1897. godine u selu Vranovići u Donjem Grblju u kome je paroh bio njegov otac Marko, 13. po redu sveštenik iz kuće Kostića, a majka Darinka kćerka čuvenog pomorskog kapetana Sava Petkovića iz Đenovića. Još u svojoj ranoj mladosti Lazo je pokazivao volju i ljubav prema nauci. Poslije smrti Lazovog djeda, protojereja Lazara njegov otac prelazi u Krtole na krtoljsku parohiju. pa zbog tih okolnosti osnovnu školu završava u kući Kostića u istoimenom zaseoku gdje je radila najstarija škola na srpskom jeziku u Boki i Crnoj Gori osnovana davne 1776. godine“, rekao je Klakor iznoseći biografske podatke o najplodnijem naučnom stvaraocu iz Boke.

Dr Budimir Aleksić, predsjednik Instituta za srpsku kulturu iz Nikšića je otvarajući skup naglasio je „da se ove godine navršava 40 godina od upokojenja velikog srpskog pravnika, univerzitetskog profesora, kulturnog djelatnika, publiciste i i političkog mislioca rodom iz srpske Boke“. „Govoriti o Lazu M. Kostiću znači govoriti o hiljadama prognanih Srba u zapadnim zemljama nakon završetka Drugog svjetskog rata, znači govoriti o hiljadama zbrinutih srpskih izbjeglica sa prostora NDH od strane Komesarske uprave u Beogradu čiji je bio član, govoriti o Kostiću znači govoriti o borbi jednog usamljenika da bi se na Zapadu probila istina o velikim stradanjima srpskog naroda u hrvatskoj ustaškoj državi i o beskrupuloznom prisvajanju srpske istorije i kulture“, istakao je Aleksić. On je podsjetio da je Lazo M. Kostić bio sekretar Državne statistike Kraljevine SHS, diplomirani pravnik, doktor ekonomskih nauka, profesor ekonomije, statistike i prava na Fakultetima u Subotici i Ljubljani, osnivač Ekonomsko-komercijalne visoke škole, kasnijeg Ekonomskog fakulteta u Beogradu čiji je u dva navrata bio dekan, kao i jednom dekan beogradskog Pravnog fakulteta, redovni član njemačkog Statističkog udruženja u Minhenu, član Američkog statističkog društva u Vašingtonu i Ekonomskog instituta Univerziteta u Čikagu. „U izgnanstvu je proveo skoro tri ipo decenije, braneći snagom naučnih argumenata srpske nacionalne interese. U teškim uslovima emigrantskog života uspio je da objavio 80 knjiga i preko 2.000 rasprava, polemika i osvrta u raznim listovima i časopisima. Uprkos ovako burnom i tegobnom životu doživio je 82 godine. Upokojio se 1979. godine u Švajcarskoj, gdje je bio i sahranjen. Njegovi zemni ostaci prenijeti su u rodnu Boku 2011. godine i sahranjen je kod crkve svetog apostola Luke u Gošićima. Nema sumnje da Lazo M. Kostić spada među najznačajnije ličnosti sa prostora današnje Crne Gore i Boke. Stvorio je voluminozno naučno i publicističko djelo kojim je trajno zadužio srpsku nauku i kulturu“, istakao je Aleksić.

Dr Miša Đurković, direktor Instituta za evropske studije iz Beograda istakao je da djelo Laza M. Kostića „još uvijek nije dobilo adekvatnu recepciju u domovini, kao ni djelić priznanja za ogroman opus i djelo kojim je zadužio srpski narod“. On je istakao da je jedini ozbiljni pokušaj Kostićeve recepcije uradio Vojislav Šešelj objavljujući njegova sabrana djela i da će radovi sa skupa na Miholjskoj Prevlaci biti objavljeni u posebnom zborniku.

„Činjenica da su univerziteti po srpskim zemljama, uključujući i samu Srbiju u humanističkim oblastima uglavnom i dalje pod uticajem neokomunizma, a često i antisrpski, ne doprinosi mogućnosti da se njegovo djelo uvede u sistem obrazovanja, koristi kao literatura ili služi kao osnova za izradu master i doktorskih radova. Ovaj naš skup i zbornik bi trebalo da o četiri decenije smrti makar malo pomjere ovu recepciju i zaintririgiraju i mlade naučnike da obrate pažnju na jednog od najvažnijih političkog mislilaca i djelatnika koje je srpski narod imao u 20.vijeku“, rekao je Đurković.

Na naučnom skupu „Naučno nasljeđe Laza M. Kostića” dr Budimir Aleksić izložio je predavanje na temu „Lazo M. Kostić o srpskom jeziku i srpskim piscima”, dr Miša Đurković, „Lazo M. Kostić u emigraciji”, prof. dr Radmilo Marojević, „Lazo M. Kostić kao njegošolog” dr Milan Igrutinović, „Lazo M. Kostić kao istoričar”, prof. dr Miroslav Doderović, „Demografska problematika u stvaralaštvu Laza M. Kostića”, doktorant Dušan Ilić, „Doprinos Laze M. Kostića srpskoj pravnoj nauci”, a Aleksandar Šešelj, „Lazo M. Kostić o Hrvatima”. Učesnici su u Krtolima posjetili grob Laza M. Kostića, a uz prisustvo porodice Kostić održan je i parastos u crkvi Svetog apostola Luke u Gošićima.

Ovaj prikaz slajdova zahteva javaskript.