U školskoj lektiri nema mjesta za „Malog pirata“ Anta Staničića

U susret stogodišnjici rođenja najvećeg tivatskog i jednog od najvećih bokeljskih pisaca, Tivćanina Anta Staničića, obrazovne institucije u Crnoj Gori oglušuju se o zahtjeve da njegovo čuveno djelo „Mali pirat“ vrate u školsku lektiru.

Nakon uvođenja novog nastavnog predmeta „crnogorsko-sprski, hrvatski i bosanski jezik i književnost“ za mnoge kultne pisce nije više bilo mjesta u školskim lektirama, a sudbinu Desanske Maksimović, Mire Alečković, Jovana Jovanovića Zmaja, Ljubivoja Ršumovića i ostalih priznatih pisaca za djecu podijelio je Staničić. „Mali pirat“, njegovo najpoznatije djelo koje govori o bokeljskim mornarima, gusarima i morskim razbojnicima u 18.vijeku, bilo je obavezna školska lektira u školama bivše Jugoslavije, a taj status zadržalo je i dalje u Srbiji.

U domaćim školskim lektirama nema nijednog književnog djela koje govori o prošlosti Boke kotorske, a nadležni su odlučili da je bolje štivo za crnogorske osnovce „Gospodar prstenova“ Dž.R. Tolkina i „Hari Poter“, Džoane Rouling.

Savjet za kulturu opštine Tivat zbog toga je postavio pitanje zbog čega za „Malog pirata“ nema mjesta u školskoj lektiri.

„Na spisku književnih djela u trećem ciklusu nalaze se i djela koja su obavezna za čitanje, tzv. kanonska djela. Dakle sem obaveznih/kanonskih djela, sva ostala djela sa spiska su predložena. To je spisak s kojeg nastavnik bira tekstove prema svojim profesionalnim kriterijumima, i spisak ga ne ograničava. Naprotiv, za čitanje se može izabrati i neki drugi prikladan tekst koji nije na spisku, ali treba voditi računa o navedenim kriterijumima – prije svega o proporcionalnom odnosu rodova i vrsta, odnosno o ciljevima i ishodim programa“, ističe se u odgovoru direktora Zavoda za školstvo, Rešada Sijarića.

Pitanje Savjeta za kulturu Zavodu za školstvo proslijedio je tivatski Sekretarijat za kulturu  i društvene djelatnosti.

U susret stogodišnjici poznatog pisca za djecu, Savjet za kulturu opštine Tivat predložio je obilježavanje „Godine Anta Staničića“ u kojoj bi bila postavljena spomen ploča na njegovoj rodnoj kući u Tivtu, objavljeno jubilarno izdanje knjige „Mali pirat“ i održane posebne literarne i kulturne manifestacije. U tivatskom CZK planiraju pozorišnu adaptaciju ovog romana u saradnji sa podgoričkim Gradskim pozorištem.

Anto Staničić rođen je u Tivtu 18. decembra 1909. godine. Tokom druge polovine dvadesetog vijeka bio je jedan od najpoznatijih pisaca dječijih knjiga; romana i pripovijetki. U Dubrovniku je završio osnovnu i srednju školu, a u Zagrebu je počeo da studira ekonomske nauke. U Radio Beogradu radio je u Redakciji emisija za djecu, potom u Radio školi, te drugim redakcijama na kojima je neprekidno radio do 1978. godine. Iako je veći dio svog života proveo u Beogradu, inspiraciju za svoja djela pronalazio je u bokeljskom zavičaju. Roman „Mali pirat“ do sad je preveden na slovenački, makedonski, mađarski i češki jezik.

Njegova ostala djela su „Ratni brod Velika sultanija“, „Bambusov štap“, „Tamo gdje se talasi razbijaju“, „Afrikanac“, „Galebovo gnijezdo“, „Kojim putem, Afrikanče“, „Priča o Sunici“, „Beskućine kuće“, „Bambusov štap“, „Binga“, „Minuš“ i „Đerdan priča za djecu“. Anto  Staničić dobio je književnu nagradu „Politikinog zabavnika“ za roman „Galebovo gnijezdo“ 1981. godine kao najbolje djelo za mlade, takođe je dobio povelju i nagradu „Zmajevih dečijih igara“ 1991. godine. Preminuo je u Beogradu 1991. godine.